Küçük Prens (Antoin de Saint Exupery) Ergenlerde Sevi Özsevi
Doç. Dr. Celal Odağ

Kernberg ergenlerde “narsisitik nevroz” tanısı koymanın zor olmayacağı görüşündedir. Kanısınca  ergenin  kendilik yapılanması ile nesne ilişkilerine dikkat edilmesi tanı koymada kolaylıklar sağlamaktadır. Eşi Paulina Kernberg ise daha ileri gider, çocuklarda “narsisistik kişilik bozuklukları”ndan söz eder. Eşlerin (Paulina ve Otto Kernberg)  bu görüşlerini irdelemek gerekiyor.     

Kernberg’in  kendilik ve nesne ilişkilerine dikkat edilerek tanı konabileceği  görüşü sınırlı sayıda ergende  geçerlidir . Varsayımında  “dürtü kabarması”  “hızlı değişim” gibi  önemli ergen süreçlerinin yer bulmaması üzüntü vericidir. Oysa tüm dürtüleri kapsayan şiddetlenme evrenin göz ardı edilemeyecek  özellikleri arasındadır. Şiddetlenme özsevisel “narsisitik”  gereksinimlerde  de kendisini belli etmekte ve yeniyetmeye “benmerkezci”, “bencil”, “şişinmiş”, “alıngan”, “çabuk incinen”  başkalarını “kolay yücelten”, “kolay değersizlendiren”  bir görünüm vermektedir. Belirtilere çıkarcılık ve sömürünün katılmasıyla  “narsisistik nevroz”u andıran bir tablo sergilenir. Bu narsisistik tabloyu evreye özgü olağan ergen kabarmasından ayırmak güçtür.
Öte yandan ergenlerde sevgi de narsisitik gereksinimlerle birlikte  şiddetlenmektedir.  Evre şiddetlenmiş narsisistik gereksinimler kadar artmış sevginin de etkisindedir. Bu nedenle yeniyetmelerde  narsisitik nevrozluların aksine başkaları için bir parçacık yer, bir  parçacık sıcaklık kalır.  Yaratıcılığı, hatta başkaları için anlayışı tümüyle yitmez. Ne duygu dağarcığı,  ne  esprisi, ne de eşduyumu   narsistik nevrozdaki gibi yok denecek  boyutlar kazanır .  Bu özelliklere gelişim süreçlerindeki  “hızlı değişim”in eşlik ettiği bilinmektedir.  “Hızlı değişim”  ergendeki  narsisistik tablonun zaman içinde sönmesi  sonuçlarını verebiliyor. Bu yönüyle “hızlı değişim” ,   ergen kabarmasını kendini beğenmişlerin kalıplaşmış büyüklenmesinden ayıran,  başka  bir farklılığıdır.  Bu farklılığı Exupery “Küçük Prens” öyküsünde başarı ile anlatmaktadır.
P.Kernberg   çocuklarda nersisitik nevroz tanısını koyarken  aile psikopatolojisinin etkisini  yeterince belirtmemekte,  çocukların narsisistik  ilişkilerinde aile dinamiğinin yankılandığı, bu sürecin ayrışmamış çocuklarda daha şiddetle belirginleştiği  gerçeğine uzak durmaktadır. Çocukların narsisitik özellikler göstermesi  ailedeki narisisitik sorunların dışavurumudur aslında. Aile psikopatolojisinin ebeveynlerden çok  çocuklarda   daha kolay semptoma dönüştüğünü bilmekteyiz.
Bu nedenler  ergende “narsisistik nevroz” (O. Kernberg), çocuklarda “narsisistik kişilik yapılanması” (P.Kernberg) tanısını   koymayı zorlaştırmaktadır. Onların ruhsal sağaltımını yürütmeyi de.

Ben Leyla Zileli’nin bu zor sağaltımdaki başarısını yeğenimden biliyorum. Leyla Zileli’den  gençlere yönelik sevgisinin  sağaltımda önemli bir rol oynadığını da biliyorum.  Bilmekteyim ki Leyla hanım tarafından sevilmek gençleri de olumlu etkiliyor, onlara yaşam kıvancı veriyordu. Umut veriyordu.

Bu yaklaşım Ferency’nin “sağaltımda en belirleyici etmenin sevgi olduğu görüşünü” doğrular bir yanıyla. Ama bu yaklaşımında ben, Leyla Hanımın bizlere  “--bırakın Siz şu kuramsal varsayımlara saplanmayı da,   sağalttığınız kişi ile doyurucu bir iletişim  sağlamaya çalışın”  diyen güçlü sesini de işitirim.   

NOT: Bu metin Ankara Çağdaş Psikanalitik Psikoterapiler Derneğinin, Prof. Dr. Leyla Zileli anısına 25-27 Kasım 2011 tarihlerinde Ankara'da düzenleyeceği uluslararası anma toplantısın Doç. Dr. Celal Odağ’ın sunum özetidir. Aşağıdaki linkten toplantıyla  ilgili bilgilere ulaşabilirsiniz.
http://www.leylazileli.org/koz/koz_odag_t.php

NOT 2: Meraklı okuyucular için Doç. Dr. Celal Odağ’ın Ergenler adlı kitabındaki yine Küçük Prens ile ilgili iki makale ilgilenenleri beklemektedir.
Küçük Prens-1, İçimizdeki Çocukluğumuz, Çocuk kendiliğimiz Erişkin Kendiliğimiz

Küçük Prens-2, Ergenlerde Sevgi, Özsevi